Elit hentbolcularda sporcu takviyesi kullanımının avustralya spor enstitüsü kriterlerine göre cinsiyet ve lig seviyesinde değerlendirilmesi
| dc.authorid | 0009-0005-7771-2254 | |
| dc.contributor.advisor | Günalan, Elif | |
| dc.contributor.author | Mor, Ömer | |
| dc.date.accessioned | 2026-03-10T13:33:13Z | |
| dc.date.available | 2026-03-10T13:33:13Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.date.submitted | 2025 | |
| dc.department | Enstitüler, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Programı | |
| dc.description.abstract | Hentbol, yüksek yoğunluklu patlayıcı hücum ve savunma hareketlerinin yanı sıra branşa özgü becerileri içeren ve son yıllarda hem araştırmalar hem de katılım açısından popülerliği artan bir spor dalıdır. Bu çalışma, elit hentbolcularda sporcu takviyeleri (ST) kullanımlarının yaygınlığını ve tercih edilen takviye türlerini incelemeyi; ayrıca bu kullanımın Avustralya Spor Enstitüsü (AIS) kriterlerine göre cinsiyet ve lig düzeyi bağlamında farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Veri toplama aracı olarak, katılımcıların sosyodemografik duurmu, antrenman özellikleri, ST kullanımları ve ilişkili parametreleri sorgulayan yapılandırılmış bir anket kullanılmıştır. Takviyeler, AIS’in bilimsel dayanak düzeyine göre A, B, C ve D sınıflarına ayrılmıştır. Elde edilen veriler, Jamovi 2.7.5 versiyon (The Jamovi Project, Sydney, Australia) istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmaya profesyonel (n=48) ve amatör (n=44) düzeylerde mücadele eden, kadın (n=37) ve erkek (n=55) toplam 92 elit hentbolcu dahil edilmiştir. Katılımcıların en sık kullandığı takviyeler sırasıyla magnezyum (%37,0), C vitamini (%20,7), whey proteini (%19,6), sporcu barı (%19,6) ve D vitamini (%19,6) olarak belirlenmiştir. Profesyonel hentbolcuların, toplam, Grup A, Sporcu Gıdaları, Performans Takviyeleri, Grup B ve Grup C takviyelerini amatör sporculara kıyasla anlamlı derecede daha fazla kullandığı saptanmıştır (p<0,05). Cinsiyetler arasında ise yalnızca Grup C takviyeleri kullanımında anlamlı bir fark gözlenmiş; erkek sporcuların kadınlara kıyasla daha yüksek oranda kullandıkları belirlenmiştir (p<0,05). Elde edilen bulgular, hentbolcularda ST kullanımına ilişkin belirgin bilgi eksikliklerini ve yönlendirme ihtiyacını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, sporcuların bilinçli ve güvenli takviye kullanımını desteklemek amacıyla, lig düzeyi ve cinsiyet farklılıklarını dikkate alan yapılandırılmış eğitim programlarının ve bireysel danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir. Böylece, performansın bilimsel temele dayalı ve güvenli biçimde desteklenmesi mümkün olacaktır. | |
| dc.description.abstract | Handball is a sport characterized by high-intensity, explosive offensive and defensive movements and sport-specific skills, and its popularity has increased in recent years in research and participation. This study aimed to examine the prevalence of sports supplements (SS) use and the preferred types of supplements among elite handball players and assess whether this usage differs according to sex and league level based on the Australian Institute of Sport (AIS) criteria. Data were collected using a structured questionnaire that assessed participants’ sociodemographic characteristics, training features, sports supplement use, and related parameters. Supplements were classified into A, B, C, and D classes according to the scientific evidence level of the AIS. The collected data were analyzed using Jamovi 2.7.5 Version (The Jamovi Project, Sydney, Australia). The study included 92 elite handball players, comprising professional (n=48) and amateur (n=44) athletes, with 37 women and 55 men. The most frequently used supplements among participants were magnesium (37.0%), vitamin C (20.7%), whey protein (19.6%), sports bars (19.6%), and vitamin D (19.6%). Professional handball players were found to use total supplements, Group A, sports foods, performance supplements, Group B, and Group C supplements significantly more than amateur players (p<0.05). Regarding sex differences, a significant difference was observed only in Group C supplements, with male players using them more frequently than female players (p<0.05). The findings indicate notable gaps in knowledge and the need for guidance regarding sports supplement use among handball players. Accordingly, it is recommended to implement structured educational programs and individualized counseling services that consider league level and sex differences to promote safe and informed supplement use. Therefore, performance can be effectively supported in a manner that is both scientifically evidence-based and safe. | |
| dc.identifier.citation | Mor, Ö. (2025). Elit hentbolcularda sporcu takviyesi kullanımının avustralya spor enstitüsü kriterlerine göre cinsiyet ve lig seviyesinde değerlendirilmesi. (Yüksek lisans tezi) İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.13055/1357 | |
| dc.identifier.yoktezid | 970162 | |
| dc.institutionauthor | Mor, Ömer | |
| dc.institutionauthorid | 0009-0005-7771-2254 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Hentbol | |
| dc.subject | Cinsiyet | |
| dc.subject | Spor | |
| dc.subject | Takviye | |
| dc.subject | Handball | |
| dc.subject | Sex | |
| dc.subject | Sport | |
| dc.subject | Supplement | |
| dc.title | Elit hentbolcularda sporcu takviyesi kullanımının avustralya spor enstitüsü kriterlerine göre cinsiyet ve lig seviyesinde değerlendirilmesi | |
| dc.type | Master Thesis | |
| dspace.entity.type | Publication |
