Termojenik bir diyet bileşeni olan kafeinin kahverengi yağ hücre aktivasyonuna etkisinin kızılötesi termografi ile belirlenmesi
| dc.authorid | 0000-0002-9958-5728 | |
| dc.contributor.advisor | Mutlu, Hayrettin | |
| dc.contributor.author | Ercan Karakaya, Zeynep | |
| dc.date.accessioned | 2026-03-05T11:08:15Z | |
| dc.date.available | 2026-03-05T11:08:15Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.date.submitted | 2025 | |
| dc.department | Enstitüler, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Programı | |
| dc.description.abstract | Obezite prevalansındaki artış, enerji homeostazının korunmasına yönelik metabolik mekanizmaların daha iyi anlaşılmasını gerektirmektedir. Kahverengi yağ doku (KYD), titremesiz termojenez aracılığıyla enerji harcamasına katkı sağlayarak obeziteyle mücadelede önemli bir hedef olarak öne çıkmaktadır. KYD'nin diyet indüklü termojenez sürecindeki rolünün daha iyi anlaşılabilmesi, beden kütle indeksi (BKİ) ve cinsiyet gibi fizyolojik değişkenlerin bu mekanizma üzerindeki etkilerinin araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışma, farklı BKİ ve cinsiyet gruplarında karbonhidrat ve kafein kapsül uygulamaları sonrasında KYD aktivasyonunun kızılötesi termografi (KT) ile değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma ≥18 yaş, 36 sağlıklı katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılar BKİ’ye göre normal kilolu, fazla kilolu ve obez olmak üzere gruplandırılmıştır. Deney süresi 120 dakika olarak belirlenmiştir. Katılımcılara 0. dakikada karbonhidrat jel, 45. dakikada ise kafein kapsül verilmiştir. Deney boyunca 15 dakikalık aralıklarla KT, kan basıncı, nabız, tahmini çekirdek sıcaklığı ölçümleri tekrarlanmıştır. KYD sıcaklığı supraklavikular sıcaklık (Tscv), referans sıcaklık (Tref), rölatif sıcaklık (Trel) ve delta sıcaklık (ΔT) değerleri ile belirlenmiştir. Bulgulara göre obez katılımcıların 90, 105 ve 120. dakikalardaki Tscv değerleri ile 60. dakikadan itibaren ölçülen Tref değeri normal kilolu katılımcılara göre önemli düzeyde düşük bulunmuştur. Ancak tüm zaman noktalarındaki Tscv düzeyinin, Tref’ten daha yüksek değerde olduğu gözlenmiştir. Bu durum KYD’nin obez bireylerde dahi minimal düzeyde de olsa termojenik aktivite gösterebileceğini düşündürmektedir. Trel ve ΔT değerleri gruplar arasında anlamlı fark göstermemiştir. Bu bulgu KYD ve referans bölge sıcaklıklarının eşzamanlı azalmasından kaynaklı olabileceğine işaret etmektedir. Kadın katılımcılarda yalnızca 75. dakikadaki sağ Trel değeri erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Bu sonuç foliküler fazda artan östrojenin sempatik sistem duyarlılığını ve KYD aktivasyonunu artırıcı etkisiyle ilişkilendirilmiştir. Tahmini çekirdek sıcaklık ölçümleri BKİ grupları arasında anlamlı farklılık göstermezken, kadınların 15. dakikada erkeklere kıyasla daha yüksek çekirdek sıcaklık düzeyine sahip olduğu gözlenmiştir. Kan basıncı değerleri ise xviii bazı zaman noktalarında obez ve erkek katılımcılarda anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bu bulgular KYD aktivasyonunun hem BKİ hem de cinsiyete bağlı fizyolojik değişkenlerden etkilendiğini göstermektedir. Diyet indüklü termojenez sürecinde uyarlanabilir bileşen olan kafein, KYD aktivasyonunu destekleyici bir etki gösterirken; zorunlu bileşen olan karbonhidrat jel, bu aktivasyonu başlatmak için termojenik yanıtı oluşturmada yetersiz kalmış olabilir. KT yönteminin, non-invaziv bir değerlendirme aracı olarak KYD araştırmalarında uygulanabilirliği gösterilmiştir. Ancak referans sıcaklığın belirlenmesinde kullanılan anatomik bölgenin KYD ve kalbe yakınlığı gibi metodolojik faktörlerin ölçüm sonuçlarını etkileyebileceği dikkate alınmalıdır. Bu nedenle ileri çalışmalarda hem daha büyük örneklem gruplarıyla çalışılması hem de referans sıcaklık ölçümünde standart protokollerin benimsenmesi önerilmektedir. | |
| dc.description.abstract | The increasing prevalence of obesity necessitates a better understanding of the metabolic mechanisms involved in maintaining energy homeostasis. Brown adipose tissue (BAT) has emerged as a critical target in obesity management due to its contribution to energy expenditure through non-shivering thermogenesis. To better elucidate the role of BAT in diet-induced thermogenesis (DIT), it is essential to investigate the influence of physiological variables, such as body mass index (BMI) and sex, on this process. Accordingly, the present study aims to evaluate BAT activation using infrared thermography (IRT) following the administration of carbohydrate and caffeine capsules in participants grouped by different BMI classifications and sexes. This study included 36 healthy participants aged 18 years and older. Participants were classified into normal weight, overweight, and obese groups based on their body mass index (BMI). The duration of the experiment was determined as 120 minutes. Participants were given carbohydrate gel at minute 0 and caffeine capsule at minute 45. Infrared thermography (IRT), blood pressure, pulse, and estimated core temperature measurements were repeated at 15-minute intervals throughout the experiment. BAT temperature was assessed using supraclavicular temperature (Tscv), reference temperature (Tref), relative temperature (Trel), and delta temperature (ΔT) values. According to the findings, Tscv at 90, 105, and 120 minutes, as well as the Tref measured from the 60th minute onward, were significantly lower in obese participants compared to those with normal body mass index. However, Tscv values consistently remained higher than Tref values across all time points. This pattern may indicate that BAT retains a minimal level of thermogenic activity even in individuals with obesity. No statistically significant differences were observed in Trel or ΔT values between BMI groups, which may be attributed to a concurrent decrease in both BAT and reference region temperatures. Among female participants, only the right-side Trel value at the 75th minute was found to be significantly higher than that of males. xx This finding was attributed to the increased estrogen levels during the follicular phase, which may enhance sympathetic nervous system sensitivity and promote BAT activation. Although the estimated core temperature did not differ significantly across BMI groups, female participants exhibited higher core temperature levels at the 15th minute compared to males. In contrast, blood pressure values were significantly higher at certain time points in both obese and male participants. These results suggest that BAT activation is influenced by physiological variables such as BMI and sex. While caffeine, an adaptive component in the diet-induced thermogenesis process, has a supportive effect on BAT activation, the obligatory component, carbohydrate gel, may have been insufficient to create the thermogenic response to initiate this activation. The applicability of IRT as a non-invasive assessment tool in BAT research has been demonstrated. However, methodological factors such as the proximity of the anatomical site used to determine reference temperature to both the BAT and the heart may influence measurement outcomes. Therefore, future studies are recommended to include larger sample sizes and adopt standardized protocols for reference temperature measurement. | |
| dc.identifier.citation | Ercan Karakaya, Z. (2025). Termojenik bir diyet bileşeni olan kafeinin kahverengi yağ hücre aktivasyonuna etkisinin kızılötesi termografi ile belirlenmesi. (Doktora tezi) İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.13055/1350 | |
| dc.identifier.yoktezid | 957435 | |
| dc.institutionauthor | Ercan Karakaya, Zeynep | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0002-9958-5728 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Diyet İndüklü Termojenez | |
| dc.subject | Kafein | |
| dc.subject | Kahverengi Yağ Doku | |
| dc.subject | Kızılötesi Termografi | |
| dc.subject | Titremesiz Termojenez | |
| dc.subject | Brown Adipose Tissue | |
| dc.subject | Caffeine | |
| dc.subject | Diet-İnduced Thermogenesis | |
| dc.subject | Infrared Thermography | |
| dc.subject | Non-Shivering Thermogenesis | |
| dc.title | Termojenik bir diyet bileşeni olan kafeinin kahverengi yağ hücre aktivasyonuna etkisinin kızılötesi termografi ile belirlenmesi | |
| dc.title.alternative | Determination of the effect of a thermogenic dietary component, caffeine, on brown adipose tissue activation by infrared thermography | |
| dc.type | Doctoral Thesis | |
| dspace.entity.type | Publication |
